Heeft u ooit een nachtegaal gehoord? Die mysterieuze vogel, die in sprookjes en gedichten verschijnt, die koningen en keizers bekoort, zo’n nachtegaal, die hebben wij ook! Gewoon hier om de hoek, in het bos en op de dijk. Fietst u deze maand net na zonsondergang over de hoofdweg van het Diemerbos of over de Diemerzeedijk dan schettert deze zanger der zangers door de schemering. Tot een kilometer in de omtrek is zijn krachtige stem te horen. Het is niet de melodie die bekoort, maar de vele luide en welluidende klanken die hij produceert: tió tió tió tió tió tió, tzu tzu tzu tzu, dzorre, dzorre, wiet, wiet, tjie, tjie, tjie, tjie, retsuwo! Orr, etsjetsjetsjetsjetsjetsj, oewatl, oewatl, dichtte Hans Warren1. Tussendoor een hoge aanzwellende fluittoon, zo zuiver als een operazangeres.

Overdag zingt hij ook wel, maar ’s avonds, als de meeste andere vogels stil zijn en hij juist op dreef is, is de magie overweldigend. Gemakkelijk is voor te stellen dat de Chinese keizer uit het sprookje van Anderson2 spontaan genas, toen de nachtegaal terugkeerde uit het bos. En ook de troost die dichter J.C. Bloem vond bij deze virtuoze vogel is voelbaar: Ik heb van ’t leven vrijwel niets verwacht, / ’t Geluk is nu eenmaal niet te achterhalen. / Wat geeft het? – In de koude voorjaarsnacht / Zingen de onsterfelijke nachtegalen. Ritmisch dansen de riedels en rollen de trillers door het bos. Alles is oké, als u hier naar luistert.

In april arriveren er in Diemen meerdere uit Afrika, wel zes mannetjes op de dijk en minstens drie in het bos. Op zoek naar een vrouwtje en de beste stek om hun kroost groot te brengen. De strijd wordt bevochten, u raadt het al, met een zangduel. Elkaar imiterend, in canon of dwars door elkaar heen. Vanuit de struiken zingen zij gepassioneerd tegen elkaar op. Verstopt. Zien zul je hem niet, deze kleine beige vogel. Maar dat hoeft ook niet. Wat hij mist aan kleur, compenseert hij overvloedig met zijn betoverende stem.

Beluister het zangduel van twee nachtegalen in het Diemerbos.

Door: Marisa Stoffers

Noten:

1 Vrij naar Hans Warren, lees hier het volledige gedicht (onderaan de pagina)

2 Lees het sprookje De Chinese nachtegaal van Hans Christian Anderson of de samenvatting op Wiki

 Foto: Bernard Dupont, CC BY_SA 2.0