Veel bijen zijn al ontwaakt uit hun winterslaap. Honingbijen worden bij tien graden actief, hommels soms al bij vijf! Dat kunnen ze vanwege hun dikke vacht; een hommel heeft wel drie miljoen haren op zijn grote aaibare lijf. Als straks het lenteweer losbarst, dansen bijen van bloem naar bloem, ondertussen luid hummend. Een heel vrolijk gezicht, en bijen doen je niets.

Honingbijen en hommels leven met een volkje in een nest. Honingbijen met zijn tienduizenden, hommels met een paar honderd. Bij de hommel overwintert alleen de koningin (de rest sterft in de herfst), nú is het moment dat zij een nieuw volk uitbroedt. Ook zijn er bijen die alleen leven, de zogenaamde solitaire bijen, zoals de viltvlekzandbij of het vosje.

Bijen zijn zeer belangrijke bestuivers van planten, ook van ons eten! Denk aan appels, aardbeien, broccoli of tuinbonen: allemaal afhankelijk van bijen voor hun voortplanting. Wanneer een bij nectar drinkt en van de ene naar de andere bloem vliegt, verspreidt hij het stuifmeel. Ook verzamelen ze het in speciale stuifmeelkorfjes aan hun poten. Wanneer ze gevuld zijn, zijn ze goed te zien, ook met het blote oog. Daarna brengt de bij het naar de larven in het nest, die smikkelen het op en worden er grote sterke bijen van.

Bijen hebben het moeilijk, hun aantal neemt enorm af. Daarom is het een goed idee ze te helpen met eten en onderdak. Voor eten plant je bloeiende planten, liefs inheems. Op 22 april is het landelijke zaaidag, dé dag om bloemen te zaaien in je tuin of buurt. Voorafgaand aan die dag kun je op vijf plekken in Diemen gratis biologische bloemzaden afhalen. Biologisch omdat bijen doodgaan van bestrijdingsmiddelen. De planten vormen het ultieme bijenvoer als een paar maanden later de bloemen in bloei staan. Ook Natuurmonumenten deelt bloemzaden uit voor volwassenen en kinderen.

Honingbijen leven in korven, hommels in nesten onder de grond of in spouwmuren, wat geen enkele kwaad kan, in tegendeel, het is juist leuk de bedrijvigheid te bestuderen! Voor solitaire bijen  bouw je een insectenhotel: een stuk hout met diepe gaten en stukjes bamboe waar zij hun eitjes in kunnen leggen.

Een week eerder in april, de 13e en 14e, organiseert Nederland Zoemt de nationale bijentelling, want hoe meer we over bijen weten, hoe beter we ze kunnen helpen. Moeilijk? Welnee! Zo vroeg in het jaar vliegt nog maar een klein deel van de 350 soorten die in Nederland voorkomen. 20 verschillende bijen en hommels kun je dan in je tuin aantreffen, grote kans dat het op naam brengen met dit online bijengidsje best lukt. Alvast veel plezier!

Door: Marisa Stoffers

Foto van hommel met rechtsachter een gevuld stuifmeelkorfje: USFWS Mountain-Prairie, CC BY 2.0